Học Văn và học môn Văn

Năm thứ 18 dạy chuyên…

Lứa học trò đầu tiên đến lứa học trò hiện nay cũng có thể coi là cách nhau một thế hệ nữa rồi! Còn thầy của chúng, tất nhiên già đi, cũ hơn, mòn thêm và dần dần như tất cả những người bước qua tuổi trung niên mắc chứng hay than thở!

Thuở mới dạy chuyên, mình hăm hở lập ngôn: Dạy Văn chứ không dạy môn Văn! Lời lẽ to tát ở tuổi ba mươi nhưng kì thực là ngạo mạn ngỡ rằng mình đã biết dạy Văn! Cho nên, khi niềm kiêu hãnh thuở nào giờ lại bị tạt gáo nước lạnh, không thể không bàng hoàng! Hoá ra lứa học trò bây giờ đơn thuần chỉ coi ông thầy là người dạy môn Văn! Nghĩa là cứ gò học trò hàng năm, luyện thi, ra đề kiểm tra, chỉ cho chúng các mưu mẹo láu cá hòng kiếm thêm vài điểm đủ để chúng đậu đại học danh giá nào đó!

Trao đổi với các đồng nghiệp hoá ra họ cũng có tâm trạng giống minh, đối mặt với thực trạng học sinh chuyên từ chối nghĩa vụ cam kết khi vào trường là tham dự các kỳ thi học sinh giỏi! Và chúng hoàn toàn hành động theo ý muốn riêng mà phụ huynh hay thầy cô không có quyền tác động!

Một học sinh lớp chuyên tuyên bố nghỉ thi học sinh giỏi làm cho cả một tập thể hùa theo! Học trò này tự tin một cách hồn nhiên vào quyết định của bản thân: việc không thi học sinh giỏi không có nghĩa là kết thúc tình yêu văn! Và điểm 9 khi thi TNTHPTQG cũng tốt mà! Mình không dám  can thiệp vì phỏng có ích gì khi thầy phải hạ mình năm nỉ trò thi giùm cho, trong khi trái tim chúng nguội lạnh mọi cảm xúc! Vâng, em có thể đạt điểm 9 môn Văn bằng một bài viết đúng parem các thang điểm, như bất kỳ một học sinh bình thường nào khác để chứng tỏ nỗ lực gạo bài, nhưng em sẽ mãi mãi là người không biết học Văn, vì em đã chối bỏ cơ hội được thể hiện tình yêu Văn trong kì thi học sinh giỏi, vì em đã đặt những toan tính lên trên sự say mê!

Lại nhớ có những học trò đã trưởng thành đã viết sách best seller hẳn hoi, đám đàn em đọc ngấu nghiến, trong đó có lẽ chúng gặp ý tưởng của đàn chị từ chỗ yêu Văn thành căm ghét và chối bỏ theo Văn! Cô bé viết sách ấy từng là thành viên thi quốc gia môn Văn nhưng không có giải, dù tố chất rất tốt!  Theo tôi cô bé đàn chị ấy cũng đã truyền một nhận thức sai lầm cho tuổi trẻ hiện nay khi đến giờ vẫn không phân biệt được thế nào là học Văn và học môn Văn! Cô bé ấy có nhắc đến việc được học thầy của mình, nhà giáo ưu tú Trương Tham – ngày đó cũng tham gia bồi dưỡng, dù chỉ dạy vài buổi đã khai sáng cho cô bé cách viết một bài văn. Có lẽ cô bé ấy may mắn vì được học Văn thật sự từ vài tiết dạy của thầy Trương Tham, nhưng tiếc thay cô bé ấy có lẽ chưa thấu sự khác biệt giữa học Văn và học môn Văn nên mới có những lời chỉ trích từ việc cô bé tiếp thu môn Văn trong nhà trường! Còn lũ nhỏ thì tin đàn chị nói đúng vì chị là Best seller cơ mà! Giá như cô bé ấy là học trò thầy Tham lâu hơn, được trải qua những cảm xúc đặc biệt trong những giờ dạy của thầy, có lẽ cô đã không có những suy nghĩ tiêu cực như vậy! Cô bé ấy có lý khi chỉ ra thực trạng giáo viên quá chú tâm truyền đạt kiến thức môn Văn mà không tiếp lửa tình yêu văn chương cho học trò! Đam mê của cô chưa đủ lớn để tự tin chọn lựa văn chương như lẽ sống dù thực tại cô là một cây bút viết sách du kí có hạng.

Trong những nuối tiếc khi dạy ở trường chuyên chính là việc mình không có cơ hội để duy trì câu lạc bộ văn học cho học sinh được viết, được thể hiện những trải nghiệm của mình qua các đợt phát động sáng tác. Nguyên nhân cũng từ những kẻ sâu mọt mang danh văn nghệ sĩ đã tìm cách loại trừ nguy cơ từ mình, hòng cứu vãn chiếc ghế quyền lực đem lại khoản tiền béo bở! Dù cho bọn người này đã bị vạch trần và thất bại trong kỳ đại hội văn học nghệ thuật, nhưng mình bị những dèm pha từ chúng khiến hiệu trưởng giải tán câu lạc bộ văn học cho an toàn (!). Thầy buồn, trò buồn nhưng cũng không ít người thở phào vì học trò không tham gia văn học nghệ thuật… vớ vẩn!

Chưa bao giờ Văn lại bị rẻ rúng khinh khi đến thế, khi ngay từ trong cấu trúc chương trình đến từng đơn vị bài học và cách ra đề hiện nay, họ e ngại văn Hàn lâm mà chú trọng tính thực dụng. Còn học trò thì tiếp thu tinh thần thực dụng đến nỗi ngơ ngác không hiểu nổi một trang sách tiểu thuyết vì có lối diễn đạt bóng bẩy, dùng từ quá Hàn lâm! Còn văn học trung đại thì không chỉ học trò mà nhiều giáo viên cũng chỉ biết diện mạo vài đoạn trích giảng, chưa bao giờ đọc hết Lục Vân Tiên hay Truyện Kiều! Nên giờ Văn bị biến tướng, trở thành nơi rèn thuần thục các chiêu trò mảng miếng kiếm điểm cao mà chẳng cần yêu chẳng cần cảm vẫn có thể viết trơn tuột, nói dối không ngượng miệng. Chẳng biết trong số đó sẽ có bao nhiêu kẻ lên hàng ngũ những kẻ chuyên nói phét, nói láo xoen xoét tình yêu ngoài miệng để che đậy những toàn tính trục lợi bên trong?

Còn bao nhiêu điều trăn trở khi nhìn thực trạng bây giờ! Liệu mình có còn đủ can đảm như thuở qua tuổi ba mươi tuyên bố dạy Văn chứ không dạy môn Văn? Và thật ra mình đã biết dạy Văn chưa khi học sinh từ chối học Văn?

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s